مساوى براى عموم و تعلّق مكتسبات هر فرد به خودش و سلب امتيازات موهوم و ظالمانه . تساوى منفى از قبيل تساوىاى است كه در داستانها آورده‌اند كه جبّارى در كوهستانى زندگى مىكرد و از عابرانى كه از آنجا مىگذشتند به عنوان مهمان پذيرايى مىنمود . هنگام خواب ، مهمان بايد روى تختخواب معيّنى بخوابد . غلامان ميزبان ، مهمان را روى تختخواب مىخوابانيدند . اگر اتّفاقا اندام مهمان از تخت نه كوتاه‌تر بود و نه بلندتر ، اجازه داده مىشد كه بخوابد ، امّا واى به حال مهمان نگونبخت اگر اندامش با تخت مساوى نبود . اگر اندامش بلندتر بود ، از طرف پا يا سر با ارّه مساوى مىكردند و اگر كوتاهتر بود ، آن قدر از دو طرف مىكشيدند تا برابر شود و به هر حال پايان كارش معلوم بود . امّا تساوى مثبت از نوع بىنظرى يك معلّم مهربان دلسوز است كه به همهء شاگردان با يك چشم نگاه مىكند ، در صورت تساوى جوابها نمرهء مساوى مىدهد و در صورت اختلاف در جوابها به هر كس همان نمره را مىدهد كه استحقاق دارد . جامعهء اسلامى جامعهء طبيعى است نه جامعهء تبعيضى و نه جامعهء تساوى منفى . تز اسلام « كار به قدر استعداد و استحقاق به قدر كار » است . جامعهء تبعيضى جامعه‌اى است كه رابطهء انسانها بر اساس استعباد و استثمار است ، يعنى بهره‌كشى جبرى و زندگى افرادى به حساب كار و زحمت افراد ديگر . ولى جامعهء طبيعى جامعه‌اى است كه هر گونه بهره‌كشى و زندگى يك فرد به حساب فرد ديگر محكوم است ، رابطهء انسانها رابطهء « تسخير متقابل » است ، همه آزادانه و در حدود امكانات و استعدادات خود مىكوشند و همه مسخّر و رام يكديگرند ، يعنى استخدام طرفينى حكمفرماست . بديهى است به حكم اينكه تفاوت طبيعى و اختلاف طبيعى ميان افراد حكمفرماست ، آنكه نيرو و استعداد بيشترى دارد بيشتر نيروها را به سوى خود جذب مىكند . مثلا فردى كه استعداد علمى بيشترى دارد ، جويندگان علم را بيشتر به سوى خود جذب مىكند و بيشتر مسخّر خود مىسازد و آن كه استعداد فنّى بيشترى دارد ، ديگران اجبارا در زير دست او و در جهت فكر و ابتكار او حركت مىكنند و بيشتر مسخّر و رام او مىشوند . اين است كه قرآن مجيد در عين اينكه « ربّ و مربوبى » را در جامعه نفى مىكند ، به واقعيّت تفاوت طبيعى و درجات مختلف استعدادها از نظر تكوينى اعتراف دارد و « رابطهء تسخير طرفينى » را تأييد مىكند .